Güneşli Fikirler Blogu Yazılar

Öncel Ardıl Nedir? Felsefi düşüncenin temel taşı olan “öncel ardıl” kavramı, insanların düşünme biçimlerini, gerçeklik anlayışlarını ve bu dünyadaki yerlerini sorgulamaları açısından önemli bir yol göstericidir. Felsefi literatürde sıkça karşılaşılan bu kavram, insanın dünya ile ilişkisindeki sıralamayı, neden-sonuç ilişkisini ve olayların birbiriyle olan bağını anlamlandırma çabasında ortaya çıkar. Ancak bu basit bir sıralama meselesi değildir; zira öncel ardıl ilişkisi, aynı zamanda etik, epistemolojik ve ontolojik soruları da beraberinde getirir. Bu yazıda, öncel ardıl kavramını üç ana felsefi perspektiften – etik, epistemoloji ve ontoloji – ele alarak, bu kavramın derinliklerine inmeye çalışacağım. Giriş: Felsefeye Giden Yolda Bir Anlam Arayışı Bir sabah,…

Yenikapı – Mudanya Arabalı Feribot: Geçmişin Yolu Bugüne Nasıl Yansır? Geçmişin izlerini anlamak, sadece tarihi bir kavrayış değil, aynı zamanda bugünün karmaşık yapısını da çözmeye yarayan bir anahtardır. Zamanla değişen mekânlar, toplumsal yapılar ve insan ilişkileri, tarihin derinliklerinde sakladığı izlerle bugünü daha iyi anlamamıza yardımcı olabilir. Yenikapı ile Mudanya arasındaki feribot seferi de bu anlamda ilginç bir örnektir. İki sahil kasabasının denizle bağlantısını sağlayan bu arabalı feribot hattı, sadece ulaşım değil, tarihsel olarak da önemli bir geçiş noktasını simgeler. Bugün, bu seferin süresi ve işlevi, bir zamanlar ticaretin, göçlerin ve kültürel etkileşimin şekillendirdiği toplumsal bir yapının yansımasıdır. Bu yazıda, Yenikapı-Mudanya…

Mezosiklus Antrenmanı Nedir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından Bir İnceleme Sokakta yürürken, kahvemi yudumlarken ya da toplu taşımada işten eve dönerken, etrafımdaki dünyayı izlemekten kendimi alamıyorum. İnsanlar farklı farklı hızlarda, farklı hedeflere doğru ilerliyor. Herkesin bir yere gitmek için farklı araçları, farklı yönelimleri var. Aynı şekilde, spor dünyasında da herkesin kendi yolculuğu farklı. Bugün, spor ve antrenman dünyasında önemli bir yer tutan mezosiklus antrenmanını, sadece fizyolojik bir kavram olarak değil, aynı zamanda toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet bağlamında inceleyeceğiz. Mezosiklus Antrenmanı Nedir? Mezosiklus, antrenman programlarında uzun vadeli bir hedefe ulaşmak için kullanılan bir kavramdır. Antrenman programı genellikle…

Prozac Ne İçin Kullanılır? Psikolojik Bir Mercekten Kapsamlı İnceleme Belki hiç ilaç etiketlerine dikkat ederek bir prospektüs okudunuz. Belki “duygular neden bazen kontrolümden çıkar?” diye kendi kendinize sordunuz. İnsan davranışlarının ardındaki bilişsel ve duygusal süreçler her zaman merak uyandırmıştır. Bir ilaç adını duyduğumuzda –örneğin Prozac– genellikle sadece bir tedavi aracı olduğunu düşünürüz. Oysa bu molekülün psikoloji bilimindeki yerini anlamak, insan zihninin nasıl çalıştığına dair daha derin sorular sormamıza neden olabilir. Prozac: Temel Tanım ve Psikolojik Bağlam Prozac, selektif serotonin geri alım inhibitörü (SSRI) sınıfına ait bir antidepresandır. Serotonin, beyindeki nörotransmitterlerden biridir ve duygu durum, uyku, iştah gibi pek çok psikolojik…

NACE Kodlarını Kim Belirler? Toplumsal Yapıların ve Güç İlişkilerinin İzinde Toplumsal Yapılar ve Bireylerin Etkileşimi: Bir Sosyolojik Bakış Toplumlar, birbirinden farklı bireylerin etkileşimde bulunduğu, karmaşık yapılar olarak şekillenir. Bireyler, toplumsal normlar, kültürel pratikler ve güç ilişkileri tarafından yönlendirilir. Bu yapılar, bizlerin dünyayı nasıl algıladığımızı, kimliklerimizi nasıl inşa ettiğimizi ve hatta hangi işleri yapmamız gerektiğine dair beklentileri şekillendirir. Bugün, bir işin hangi sektöre ait olduğunu ve hangi kategoriler altında değerlendirileceğini belirleyen NACE kodlarının toplumsal bağlamda ne ifade ettiğine odaklanmak istiyorum. NACE kodları, Avrupa Birliği’ne üye ülkelerde ekonomik faaliyetlerin sınıflandırılmasını sağlamak amacıyla kullanılan bir sistemdir. Ancak, bu sistemin şekillendirilmesinde sadece ekonomik düşünceler…

Konut Dokunulmazlığını İhlal Suçu Uzlaşmaya Tabi Mi? Psikolojik Bir Bakış Giriş: İnsan Davranışlarının Ardındaki Psikolojik Dinamikler Hepimiz, yaşamımız boyunca çeşitli sınırlar koyarız. Bu sınırlar, kişisel alanımızdan, duygusal sınırlarımıza kadar genişler. Konut dokunulmazlığı da bu sınırların en temel olanlarından biridir. Ev, kişinin özel alanıdır ve burada gerçekleşen bir ihlal, sadece hukuki değil, derin psikolojik etkiler de yaratır. İnsanların davranışlarını anlamak, duygusal ve bilişsel süreçlerini çözümlemek, sadece suçları ya da toplumsal düzeni değil, aynı zamanda bireylerin ruh hallerini, güven duygularını, ve toplumla ilişkilerini de anlamamıza yardımcı olabilir. Peki, konut dokunulmazlığını ihlal suçu, bireylerin yalnızca dışsal bir ihlal yaşadığını mı gösterir, yoksa bunun…

Anakonda İnsan Yutabilir Mi? Kültürel Görelilik ve Kimlik Arayışı Üzerine Bir Düşünce Deneyi Dünyanın dört bir köşesinde birbirinden farklı kültürler, tarihsel süreçlerde şekillenmiş ve birbirine zıt inançlar, değerler ve semboller geliştirmiştir. Her bir kültür, insanın dünya ile olan ilişkisinde kendi gerçekliğini yaratırken, aynı zamanda bu gerçekliklerin sınırlarını çizmiştir. Kimi kültürlerde doğa, insanın dostu olarak kabul edilirken, kimilerinde doğa, ölüm ve yaşamın arasındaki ince çizgiyi belirleyen bir güçtür. Ve işte bu nokta, antropolojinin büyülü dünyasına açılan kapıdır: İnsan, doğa ve kültür arasındaki sınırlar ne kadar belirsizdir? Anakonda İnsan Yutabilir Mi? Kültürel Bir İroni ve Gerçeklik Anakonda, devasa yapısı ve yavaş ama…

32 Farz Kıraat: Siyasal ve Toplumsal Bir Okuma Toplumların yapısı, güç ilişkileri ve toplumsal düzen üzerine düşündüğümüzde, bu yapıları anlamamıza katkı sağlayacak pek çok terim ve kavram vardır. Birçok kez, bir kavram ya da olgu, yalnızca kendi bağlamında anlaşılmakla kalmaz; aynı zamanda daha geniş bir toplumsal ve siyasal yapının dinamiklerini de yansıtır. Bu yazıda ele alacağımız “32 farz kıraat” ifadesi, ilk bakışta dini bir kavram gibi görünebilir, ancak bu terimi, iktidar ilişkileri, demokrasi ve katılım gibi siyasal olgularla ilişkilendirerek daha geniş bir çerçeveye oturtmayı hedefleyeceğiz. Siyaset biliminde, güç ilişkileri genellikle kurumlar, ideolojiler ve yurttaşlık arasındaki etkileşimle şekillenir. Meşruiyet, iktidarın kabulü,…

TMK 497 Nedir? Türk Medeni Kanunu’nda Hukukun Temel Kavramları Türk Medeni Kanunu (TMK), Türk hukuk sisteminin temel taşlarını oluşturan ve bireylerin günlük hayatını doğrudan etkileyen bir yasa kitabıdır. Her birey, bu kanunla ya bir şekilde karşılaşmış ya da yaşamına etki eden yönleriyle yüzleşmiştir. Ancak, bu yasanın içerisindeki bazı maddeler, genellikle gündelik dilde sıkça karşılaşılan kavramlar değildir. Örneğin, TMK 497, büyük ihtimalle çoğu kişi için yabancı bir terim olarak kalmaktadır. Peki, TMK 497 nedir? Hangi durumlardan söz eder ve neden bu kadar önemlidir? TMK 497 ve Aile Hukuku: Duygusal Bir Bağlantı TMK 497, Türk Medeni Kanunu’nun aile hukuku bölümüne ait olan…

Kıt kaynaklar ve sınırsız arzular arasında, her seçimimizin bir maliyeti vardır. İnsanlar, günlük yaşamda, iş gücünden zaman ve paraya kadar pek çok kısıtlamayla karşılaşır. Bu durum, ekonomik düşüncenin temel taşlarından birini oluşturur: Her seçim, bir fırsat maliyeti taşır. Fakat, bu düşünceyi sadece bireysel tercihler ve finansal kararlarla sınırlamak yeterli değildir. Ekonomi, aynı zamanda toplumsal yapıları ve büyük sistemleri de şekillendirir. Peki, ekonomik analizde yer alan ve insan hareketliliğini, üretkenliğini etkileyen çok daha karmaşık bir yapı var mıdır? İşte bu noktada, biyolojik bir kavram olan “sferoid eklem”, ekonomik perspektiften incelendiğinde, oldukça anlamlı bir sembol haline gelir. Bir sferoid eklem, çok yönlü…