Kategori: Makaleler

Mahreç Nedir? Kültürel Bir Yolculuk Kültürlerin farklı biçimlerde şekillendiği bir dünyada, birbirinden farklı gelenekler, inançlar ve ritüeller insanlık tarihinin derinliklerine inen birer iz bırakır. İnsanlar, kendi kimliklerini, değerlerini ve ilişkilerini inşa ederken, çeşitli kültürel unsurları birbirinden farklı biçimlerde anlamlandırır ve yaşarlar. Peki, bizler bu dünyada kendi kökenlerimizi nasıl tanımlarız? “Mahreç” kavramı, işte bu sorunun önemli bir parçasıdır. Mahreç, kelime anlamıyla köken ya da çıkış noktası anlamına gelir, fakat bu anlam sadece dilsel değil, kültürel bir çerçevede de derinleşir. Bir toplumun mahreç anlayışı, onun kimliğini, toplumsal yapısını, ekonomik ilişkilerini ve hatta bireylerin kendilerini nasıl tanımladığını etkileyebilir. Bu yazı, “mahreç” kavramını antropolojik…

Rüyada Kadın Akraba Görmek Ne Anlama Gelir? Rüyalar, psikolojinin en gizemli alanlarından biridir. Her gece beynimiz, gündüz boyunca yaşadıklarımızı, düşüncelerimizi, duygularımızı işleyerek bizlere ilginç ve bazen de kafa karıştırıcı görüntüler sunar. Ben de zaman zaman rüyalarımda kadın akrabalarımı görürüm ve her seferinde “Acaba bunun bir anlamı var mı?” diye merak ederim. Ama tabii, kimse rüya tabirlerine tam anlamıyla inanmak zorunda değil. Fakat bir yandan da, toplumumuzda rüyaların anlamı hakkında oldukça fazla konuşulduğu için bu konuya dair bazı bilgiler edinmek de fena olmaz. Özellikle “Rüyada kadın akraba görmek ne anlama gelir?” sorusunu merak edenler için, hem gerçeklerden hem de küçük çocukluk…

“Çatı Katı” Fiyatı Üzerine Psikolojik Bir İnceleme Bir psikolog olarak sıklıkla gözlemlediğim bir şey var: Bir kitap, bir obje ya da bir ücret yalnızca maddi bir değer taşımaz; aynı zamanda bireyin zihninde, duygularında ve sosyal çevresiyle kurduğu ilişkide bir anlam yükü taşır. Bugün birlikte ele alacağımız soru şu: “Işıl Işık’ın kitabı ‘Çatı Katı’ kaç TL?” Bu soru sadece “ne kadar ödemeliyim” düzeyinde değil; tercihlerinizi, değerlerinizi ve çevrenizle ilişkilerinizi de açığa çıkarabilir. Bu yazıda bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji boyutlarıyla bu fiyat sorusunu inceleyeceğiz. Bilişsel Psikoloji Boyutu: Fiyat, Değer ve Algı Kitabın satış fiyatı farklı kaynaklarda değişkenlik gösteriyor. Örneğin bir satış platformunda fiyatın…

Hastanede Vezne Ne İş Yapar? Bir Antropolojik Perspektif Bir antropolog olarak, kültürlerin çeşitliliğini keşfetmek, bana insanların hayatlarını nasıl anlamlandırdıkları, kendi kimliklerini nasıl inşa ettikleri ve toplumsal yapılarının nasıl şekillendiği konusunda sürekli olarak yeni bakış açıları kazandırıyor. Her bir toplum, hem günlük yaşamında hem de kurumlarında kendine özgü ritüeller, semboller ve roller yaratır. Bu düşünceyle, bir hastanenin kalbinde yer alan vezne gibi bir yapının, aslında toplumsal ve kültürel anlamda ne kadar derin bir yeri olabileceğini düşünmek oldukça ilginçtir. Hastanede vezne, sadece finansal işlemlerin yapıldığı bir alan olmanın ötesinde, toplumların sağlık sistemine ve toplumsal ilişkilerine dair değerli ipuçları sunar. Peki, vezne tam…

Gün Dönümüne Ne Ad Verilir? Toplumsal Normlar ve Cinsiyet Rolleri Üzerine Bir İnceleme Sosyolojik bir bakış açısıyla dünyaya bakmak, bazen yaşamın en sıradan anlarında bile derin anlamlar keşfetmemize olanak tanır. Toplumlar, zamanla şekillenen gelenekleri ve kültürel normları ile bireylerin kimliklerini, davranışlarını ve birbirleriyle kurdukları ilişkileri anlamlandırır. Gün dönümü, tam olarak böyle bir anı temsil eder. Bu fenomen, hem doğa bilimlerinin hem de toplumsal yapıların kesişiminde yer alırken, toplumların bu olayı nasıl anlamlandırdığı da farklılık gösterir. Ancak, daha ilginç olanı, gün dönümünün toplumsal ve kültürel bağlamda cinsiyetle nasıl ilişkilendirildiğidir. Erkeklerin ve kadınların toplumsal rollerinin farklılıkları, bu tür doğal olaylara dair algıları…

Açgözlülük Bir Deyim Mi? Farklı Yaklaşımlar ve Tartışmalar Açgözlülük… Hepimizin hayatında karşılaştığı, belki de çoğumuzun zaman zaman içinden çıkamadığı bir kavram. Ama bu kelime, aslında sadece kişisel bir özellik mi? Yoksa bizler için bir deyim haline mi gelmiş? Bu yazıda, “açgözlülük bir deyim mi?” sorusunu birkaç farklı açıdan ele alacağım. Hem mühendislik perspektifinden hem de insani bakış açısından bu konuyu değerlendireceğim, çünkü içimdeki mühendis ve içimdeki insan tarafı birbirine zıt şeyler söylüyor. Belki de bu yüzden bu konuyu yazmaya karar verdim. Açgözlülük: Bir İnsan Özelliği Mi, Bir Deyim Mi? İçimdeki mühendis şöyle diyor: “Açgözlülük, doğrudan bir insan özelliğidir. Bu, insanların…

Doğa ve Doğaüstü Güçlere Saygı: İktidar, Toplumsal Düzen ve Güç İlişkileri Üzerine Bir Siyaset Bilimi Analizi Güç, toplumsal düzenin belirleyici unsurlarından biridir. Her ne kadar günümüzde iktidar genellikle devletle ve siyasi yapılarla özdeşleştirilse de, doğa ve doğaüstü güçlere duyulan saygı, tarih boyunca toplumların sosyal yapılarında, inanç sistemlerinde ve günlük yaşamlarında kritik bir rol oynamıştır. Doğa, insanlar için sadece fiziksel bir çevre değil; aynı zamanda anlam dünyalarını şekillendiren bir kuvvet, bir iktidar ve bir düzen kaynağı olmuştur. Doğaüstü güçlere duyulan saygı ise, toplumların ideolojik temellerini, bireylerin toplumsal ve bireysel sorumluluklarını belirlemiştir. Bu yazıda, doğa ve doğaüstü güçlere saygının toplumsal, ideolojik ve…

“Dativ mi Akkusativ mi?” — Bir Ekonomi Perspektifli Düşünce Denemesi İnsan, sınırlı kaynaklar ve sürekli karar verme zorunluluğu içindeki bir varlıktır. Her seçim, belli bir yalnızlıkta ve bilinmezlikte verilir; çünkü zamanımız, enerjimiz, dikkatimiz kıt olabilir. Bu nedenle, gündelik bir konuyu — Dativ mi yoksa Akkusativ mı kullanmalı? sorusunu — ekonomik bir mercekle ele almak, aslında daha temel bir soruya işaret eder: “Kaynaklarımızı nasıl kullanıyoruz, önceliklerimizi nasıl belirliyoruz?” Bu yazı, bu dilbilgisi meselesini mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi bağlamında analiz eden, aynı zamanda kararların toplumsal ve bireysel kaynak yönetimiyle ilişkisini sorgulayan bir düşünce yolculuğudur. Mikroekonomi: Bireysel Kaynak Kullanımı ve Dilsel Seçimler…

Bitkisel Hayatta Olanlar Ne Görür? Bir Antropolojik Perspektif Farklı Kültürlerin Görme Biçimleri ve Bitkisel Hayatın Anlamı Bir antropolog olarak, insanın kültürel dünyasını keşfederken en çok ilgimi çeken sorulardan biri, farklı toplumların yaşam ve ölüm algılayışıdır. Birçok kültür, hayatın anlamını ve ölümün ötesindeki varoluşu farklı şekillerde ele alır. Ancak, bir kişinin fiziksel bedeninin hayatta olup, beyin fonksiyonlarının durduğu bir durumu, yani bitkisel hayatta olmayı, kültürel anlamları ve sembolik ifadeleriyle daha da derinlemesine düşünmek, benim için hem zorlu hem de büyüleyici bir yolculuktur. Bu yazı, bitkisel hayatta olanların görüp hissettikleri üzerine antropolojik bir bakış açısı sunmayı amaçlıyor. Bitkisel Hayat ve Toplumsal Kimlik…

Rubik Küp Zeka Geliştirir Mi? Hadi Birlikte Çözmeye Çalışalım İzmir’in güzel sahillerinde yürürken, Çeşme’ye doğru giden vapurda otururken, ya da bir kafede kahvemi içerken aklıma hep aynı soru gelir: Acaba bu Rubik küp gerçekten zeka geliştiriyor mu? Şimdi, bana güvenin; bu yazıyı yazarken kendimi biraz Robocop gibi hissediyorum. Tam olarak “Zeka geliştiren bir insan olsam nasıl olurdu?” diye düşünüyorum. Ama durun, gelin bunu birlikte çözelim. Rubik Küp ve Zeka Geliştirme: Hikayemize Başlıyoruz Bunu ilk gördüğümde, Rubik küpünü “Ooo, bunlar bayağı kafa açıcı şeyler!” diyerek almıştım. Ama sonra, 5 dakika sonra bir köşeye fırlatıp “Ne gerek var ki, zaten her şeyin…