Şah Dın Şahbaz Oldun Ne Demek? – İzmirli Bir Gençten Mizahi Bir Bakış
İzmir’in kıyısında, sıcak yaz akşamlarında, içi dolu bir bardak çayla çene çalan insanlara alışkınızdır. Bir de bunların arasında espri patlatan birisi varsa, işte o kişi çoğu zaman benimdir. Yani evet, ben, 25 yaşında, sürekli şaka yapan ama aslında içsel bir fırtınanın içinde kaybolmuş biri olarak, “Şah dın şahbaz oldun ne demek?” sorusunu, tabii ki, biraz farklı bir bakış açısıyla ele alacağım.
Şah dın şahbaz oldun… Ne demek, değil mi? Bunu ilk duyduğumda, İzmir’in sokaklarında bir “felsefi” öğüt alıyormuş gibi hissetmiştim. Hani o an, birinin bana derin bir laf vermesi gerekirmiş gibi… Ama tabii ki, kimse öyle bir şey demedi. Hatta bu lafı ilk duyduğumda, ben de “ne alaka ya?” demişimdir, herhalde. Ama zamanla, hayatın her köşesinde, insanın başına gelen olaylarda bu ifadeyi kullanmanın aslında çok anlamlı olabileceğini fark ettim.
Şah Dın Şahbaz Oldun: Anlamı Ne?
Hadi önce bu ifadenin ne demek olduğuna bir bakalım. Bilenler için bu soru aslında “yahu, zaten biliyoruz, ne gerek vardı?” diye sorgulanabilir ama olsun. Cevabını yine de verelim.
“Şah dın şahbaz oldun” aslında bir nevi “dönüştün” ya da “geliştin” gibi bir anlam taşır. Esasında, bir kişiye “Şah dın şahbaz oldun” demek, onun çok daha iyi bir seviyeye geldiğini, daha güçlü olduğunu ya da yükseldiğini anlatan bir söylem olarak kullanılabilir. Şahbaz, şahın yanındaki en yüksek rütbeli kişi, yani krallığın sağ kolu gibidir. Bu durumda, birinin “şah dın şahbaz oldun” demesi, o kişinin ‘bir adım ileri gittiği’, ‘geliştiği’ ve bazen de ‘çok fazla abarttığı’ anlamlarına gelebilir. Yani, bir bakıma “şu an oldukça havalı oldun, ama bazen fazla havalı oluyorsun” diyebiliriz.
—
Gündelik Hayattan Komik Sahnelere “Şah Dın Şahbaz Oldun” Enjeksiyonu
Benim için “Şah dın şahbaz oldun” anıların en eğlenceli kısmı, gündelik hayatta karşılaşılan “dönüşüm” anlarında patlıyor. İzmir’de arkadaşlarla takıldığım her an bir “şah dın şahbaz oldun” hadisesine dönüşebilir. Birkaç örnekle açalım:
1. Şahbaz Oldum, Ama Ya Bir de Lise Mezunu Olsaydım?
Geçenlerde eski bir arkadaşımın, “Abi, senin bu işlerdeki başarıyı görünce, ben de dedim ki, ‘Bu adamın sırrı nedir?’” demesi üzerine, “Şah dın şahbaz oldum da, ya bir de lise mezunu olsaydım, ne olurdu acaba?” diye düşündüm. Herkesin hayatında bir dönüm noktası vardır. Benimki 25 yaşımda bir şekilde “kendi içinde olgunlaşma” evresine denk geldi. Şah dın şahbaz oldum! Ancak içimden bir ses, “Sen aslında hala ‘şah’ gibi yaşıyorsun ama bir ‘şahbaz’ gibi davranıyorsun, farkında mısın?” diye de ekliyor.
2. Sosyal Medya, Şah Dın Şahbaz Olduğum Alan
Şimdi, sosyal medya dediğimiz şey var ya… Kimse “sosyal medya kullanmıyor” diyemez. Benim gibi “şahbaz” olanların bu alanda ciddi bir strateji geliştirdiğini söyleyebilirim. Bir gün Instagram’da kahvaltı fotoğrafı paylaşırken, iç sesim bana “Şah dın şahbaz oldun!” dedi. “Ne var ki?” dedim, kendimce, “Zaten kahvaltı paylaşırken niye bu kadar ciddiye alıyorum, ben de oluyorum!” Ama işte burada büyük bir fark var: Herkesin kendine göre bir sosyal medya “şahbazı” olmalı. Bu, bir fotoğraf paylaşmak, “yasaklı” bir yemek tarifi paylaşmak ya da en iyi tatları keşfetmek olabilir.
—
İç Sesle Düşünceler: Bir “Şahbaz” Olmanın Zorlukları
O an geldiğinde, bir yandan kahvemi içerken birden iç sesim devreye girdi. “Şah dın şahbaz oldun,” dedi. Ama hani içimden geçirdiğim her bir ‘gelişim’ anı, her bir ‘şahbaz’ anı, bana bir yandan ağır gelmeye başladı. Ben de şaşırdım: “Neden acaba?”
—
Bir de o “şahbaz” olma halleri var ya, bazen biraz sıkıcı olabiliyor. Biri bana, “Eyvah, çok ciddi oldum,” dediğinde, o anda gerçekten “çok şahbaz” gibi hissediyorum. Herkesin “şah” olma yolunda ilerlerken, bir noktada sıradanlaşmaya başlaması gibi bir durum da olabiliyor. Bu, şaka yollu yapılıyor olsa da, insan biraz abartılı görünmeye başlayabiliyor.
Şah dın şahbaz oldum, peki ama bu her zaman çok hoşuma gidiyor mu? Bazen, hayatın her anında “şahbaz” gibi davranmak, acaba bende ne gibi izler bırakacak?
—
Şahbazlıkla Yüzleşmek: İronik Bir Dönüşüm
Şahbaz olmak, özellikle espri yapan birinin dünyasında, oldukça ironik bir durumdur. Mesela bir arkadaşım geçenlerde şunu dedi:
“İzmirli dedikçe sen baya bi’ şahbaz oldun, hele şu Instagram’daki tatlı fotoğrafı falan!”
O an, gerçekten “şah dın şahbaz oldum” dedim kendi kendime. Ama gerçek şu ki, o an biraz utandım da. Çünkü, “Ya bir saniye, neden fotoğrafımı paylaşırken kendimi ‘şahbaz’ gibi hissettim?” diye düşünmeden edemedim. Demek ki bu sadece bir söz değil; bazen sosyal medyada, kahve fotoğrafı paylaşırken bile biraz ‘şah’ olmak zorunda kalıyoruz. Yani bir yandan eğleniyor, bir yandan da dönüşüyoruz, “şahbaz” oluyoruz.
—
Sonuç: Şah Dın Şahbaz Oldun, Ama Bir de Kendinle Dalga Geçmeyi Unutma
Sonuçta, “şah dın şahbaz oldun” lafı, sadece bir dönüm noktasının değil, aynı zamanda kendini fazla abartma noktasının da ifadesidir. Şahbaz olmanın, elbette, gücünü ve prestijini simgeliyor olabilir ama arada bir “kendinle dalga geçmeyi” de unutmamak gerek. Hayatın içindeki bu ironiyi kabullenmek, “şahbaz” olmanın aslında ne kadar komik olduğunu fark etmek gerekiyor.
Ve işte, ben, İzmirli, 25 yaşında, sosyal medya kahramanı bir “şahbaz” olarak, her gün yeni bir dönüm noktasına ulaşmayı hedefliyorum. Yani belki bir gün yine “şah dın şahbaz oldum” diyeceğim ama bir yandan da şunu fark edeceğim: Bazen her şeyin ötesinde en değerli şey, kendinle barışık olabilmek.
—
Son olarak, arkadaşlarım sıkça “Şah dın şahbaz oldun ne demek?” sorusunu sorar. Onlara cevap vermek için her seferinde aynı şeyi söylüyorum: Bazen bir adım daha atmak, daha iyi olmak demek. Ama unutmamak gerek: Şahbazlık, şaka yapmakla çok daha eğlenceli!